BẢN TIN DÒNG CHẢY TIM MẠCH SỐ 57
ĐỊNH NGHĨA TOÀN CẦU LẦN THỨ HAI VỀ SUY TIM (2026): NHỮNG ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý
(Second Universal Definition of Heart Failure 2026)
Đồng thuận chuyên gia năm 2026 AHA/ACC/ESC/WHF của Hội Tim mạch Hoa Kỳ (American Heart Association – AHA), Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ (American College of Cardiology – ACC), Hội Tim mạch châu Âu (European Society of Cardiology – ESC) và Liên đoàn Tim mạch Thế giới (World Heart Federation – WHF) cập nhật cách tiếp cận định nghĩa, phân loại và diễn biến suy tim, hướng tới chuẩn hóa thực hành và nghiên cứu trên toàn cầu. Tài liệu được xây dựng với sự phối hợp của Hội Suy tim Hoa Kỳ (Heart Failure Society of America – HFSA), Hiệp hội Suy tim thuộc Hội Tim mạch châu Âu (Heart Failure Association of the European Society of Cardiology – HFA) và Hội Suy tim Nhật Bản (Japanese Heart Failure Society – JHFS). Các điểm chính gồm:
1. Chẩn đoán suy tim dựa trên đánh giá tổng hợp
Suy tim là một hội chứng lâm sàng do bất thường cấu trúc và/hoặc chức năng tim, biểu hiện bằng các triệu chứng, dấu hiệu và bằng chứng cận lâm sàng gợi ý sung huyết hoặc thay đổi cung lượng tim. Không một xét nghiệm đơn lẻ nào đủ để xác lập hoặc loại trừ chẩn đoán. Đặc biệt, peptide lợi niệu bình thường không loại trừ suy tim phân suất tống máu bảo tồn, nhất là ở người béo phì.
2. Giảm sự phụ thuộc vào các ngưỡng phân suất tống máu cứng nhắc
Đây là thay đổi nổi bật nhất. Đồng thuận đề xuất ba nhóm có ý nghĩa thực hành: suy tim phân suất tống máu giảm, bảo tồn và cải thiện, thay vì tiếp tục phân nhóm bằng những ngưỡng phân suất tống máu thất trái (LVEF) cố định. LVEF vẫn quan trọng, nhưng cần được diễn giải cùng sai số đo, tuổi, giới, đặc điểm quần thể và diễn biến bệnh. Tài liệu không đề xuất một ngưỡng số học mới áp dụng đồng loạt cho mọi người bệnh.
3. Cải thiện LVEF không đồng nghĩa suy tim đã khỏi
Tài liệu phân biệt ba trạng thái:
- Cải thiện: chức năng tim tốt lên nhưng còn bất thường cấu trúc hoặc biểu hiện lâm sàng.
- Lui bệnh: LVEF bình thường hóa, triệu chứng tối thiểu và dấu ấn sinh học ổn định, nhưng vẫn có nguy cơ tái phát.
- Hồi phục: cấu trúc, chức năng tim, dấu ấn sinh học và triệu chứng duy trì bình thường qua theo dõi kéo dài; chỉ một số ít người bệnh đạt được.
Người bệnh suy tim có LVEF cải thiện vẫn cần tiếp tục điều trị theo khuyến cáo và theo dõi lâu dài.
4. Xác định căn nguyên cụ thể để định hướng điều trị
Đồng thuận đề xuất hệ thống phân loại căn nguyên thống nhất, độc lập với LVEF, vượt ra ngoài cách chia đơn giản “thiếu máu cục bộ” và “không thiếu máu cục bộ”. Cần chủ động tìm các nguyên nhân có thể điều trị đặc hiệu như bệnh van tim, rối loạn nhịp, amyloidosis tim, bệnh cơ tim di truyền, viêm cơ tim và độc tính do thuốc.
5. Phân biệt suy tim tiến triển xấu với suy tim mất bù
Suy tim tiến triển xấu mô tả sự xấu đi do tiến triển bệnh ở người đã được chẩn đoán suy tim, có thể xuất hiện trước khi cần nhập viện. Suy tim mất bù được nhận diện bởi nhu cầu tăng cường điều trị hoặc điều trị cứu nguy. Hai thuật ngữ không hoàn toàn đồng nhất; suy tim mới khởi phát cũng không được xếp là suy tim tiến triển xấu.
6. Chú trọng dự phòng và phát hiện sớm
Khung giai đoạn A–D tiếp tục được duy trì, nhấn mạnh can thiệp từ giai đoạn nguy cơ và tiền suy tim. Kiểm soát tăng huyết áp, béo phì, đái tháo đường và bệnh thận mạn cần gắn với khả năng tiếp cận chăm sóc và các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến sức khỏe.
Thông điệp thực hành: Đánh giá người bệnh suy tim cần kết hợp biểu hiện lâm sàng, chức năng tim, căn nguyên và diễn biến theo thời gian. Đây là đồng thuận về định nghĩa và phân loại, không thay thế hướng dẫn điều trị suy tim.